ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

เมืองพิมาย ตั้งอยู่ที่ตำบลในเมือง อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมาครับ โดยจะห่างจากตัวจังหวัดนครราชสีมาไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ระยะทางประมาณ 60 กิโลเมตร ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งของ “ปราสาทหินพิมาย” ศาสนสถานในพุทธศาสนานิกายมหายานที่มีความสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย มีอายุราว 1,000 ปีมาแล้วครับ

ปราสาทหินพิมาย สร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 – 17 และมีการก่อสร้างเพิ่มเติมในราวพุทธศตวรรษที่ 18 เป็นศาสนาสถานที่ตั้งอยู่กลางเมืองพิมาย กรมศิลปากรได้ดำเนินการอนุรักษ์มรดกทางศิลปวัฒนธรรมแห่งนี้ โดยดำเนินการประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานปราสาทหินพิมาย ลงวันที่ 27 กันยายน พ.ศ.2497 โดยกรมศิลปากรร่วมกับรัฐบาลฝรั่งเศสทำการบูรณะปราสาทประธาน ด้วยเทคนิคอนัสติโลซีส (Anastylosis) คือ การนำชิ้นส่วนต่างๆ ของตัวปราสาทประกอบเข้าด้วยกันตามหลักวิชาการ และนำกลับเข้าสู่ตำแหน่งเดิม รวมทั้ง ได้บูรณะโบราณสถานในเมืองพิมายอย่างต่อเนื่อง กรมศิลปากรได้จัดตั้งอุทยานประวัติศาสตร์พิมายขึ้น ซึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2532

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

โบราณสถานในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย

1. พลับพลาเปลื้องเครื่อง

ตั้งอยู่บริเวณด้านซ้ายมือของทางเดินเข้าสู่ตัวปราสาท เป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาด 26 x 35.10 เมตร หันหน้าไปทางทิศตะวันออก จากการขุดแต่งบริเวณนี้เมื่อ พ.ศ. 2511 พบกระเบื้องมุงหลังคาจำนวนมาก นอกจากนี้ ยังเคยพบรูปเคารพ เครื่องประดับ และเหรียญสำริดจำนวนหนึ่งภายในอาคาร จึงเป็นเหตุให้เรียกกันว่า คลังเงิน อยู่ระยะหนึ่ง จากตำแหน่งที่ตั้งสันนิษฐานว่าอาคารหลังนี้ คงใช้เป็นสถานที่พักเตรียมพระองค์สำหรับกษัตริย์ หรือเจ้านายชั้นสูงที่เสด็จมาประกอบพิธีกรรมทางศาสนา รวมทั้งเป็นสถานที่พักจัดขบวนสิ่งของถวายต่างๆ

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

2. สะพานนาคราช

บริเวณด้านหน้าทางเข้าโคปุระด้านทิศใต้ สร้างด้วยหินทราบมีผังเป็นรูปกากบาท กว้าง 4 เมตร ยาว 31.70 เมตร ยกพื้นสูงจากพื้นดินประมาณ 2.5 เมตร ราวสะพานทำเป็นลำตัวนาค ที่ปลายราวสะพานทำเป็นรูปนาคราชชูคอแผ่พังพานเป็นรูปนาค 7 เศียร อันเป็นลักษณะที่นิยมในศิลปะเขมรแบบนครวัด ราวกลางพุทธศตวรรษที่ 17 สะพานนี้ ถือเป็นจุดเริ่มต้นในการเดินทางเข้าสู่ศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิ์ตามคติความเชื่อเรื่องจักรวาล เชื่อว่า เป็นเส้นทางเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์กับโลกสวรรค์ คตินี้ถือสืบกันต่อมาในศาสนาฮินดู และศาสนาพุทธ

3. ซุ้มประตู และกำแพงแก้ว

ซุ้มประตู หรือโคปุระ ตั้งอยู่ที่กึ่งกลางของแนวกำแพงแก้วอยู่ในแนวตรงกันทั้งหมด 4 ด้าน คือ ทิศเหนือ และทิศใต้ อยู่ตรงกึ่งกลางของกำแพงทิศตะวันออก และทิศตะวันตกค่อนไปทางทิศเหนือเล็กน้อย ผังโดยรอบของซุ้มประตูมีลักษณะเป็นรูปกากบาทจากกำแพงแก้วเข้ามาด้านใน เชื่อกันว่าเป็นดินแดนเข้าสู่โลกสวรรค์อันเป็นที่อยู่ของเทพเจ้า

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

4. ชาลาทางเดิน

เมื่อผ่านซุ้มประตูด้านทิศใต้เข้ามา จะเป็นลานชั้นนอกของปราสาท จะปรากฎแนวทางเดินทอดไปยังประตูกลางของซุ้มประตูระเบียงคด แนวทางเดินนี้ก่อด้วยหินทราบ ยกพื้นสูงประมาณ 1 เมตร แบ่งเป็น 3 ช่องทางเดิน จากการบูรณะพบเศษกระเบื้องมุงหลังคา และบราลีดินเผาจำนวนมาก เป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าทางเดินมีลักษณะเป็นระเบียงโปร่งหลังคามุงกระเบื้อง รองรับด้วยเสาไม้ซึ่งผุพังไปหมดแล้ว

5. บรรณาลัย

ตั้งอยู่บริเวณลานชั้นนอกระหว่างซุ้มประตูกำแพงแก้ว และซุ้มประตูระเบียงคดด้านทิศตะวันตก มีลักษณะเป็นอาคารขนาดเดียวกัน 2 หลัง สร้างเรียงต่อกันในแนวเหนือ-ใต้ ผังอาคารเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ายกพื้นสูง ก่อด้วยหินทรายกั้นเป็นห้องยาวตลอดแนว พบร่องรอยหลุมเสารูปสี่เหลี่ยมจตุรัสระหว่างการขุดแต่งพบกระเบื้องมุงหลังคาดินเผาเป็นจำนวนมาก เดิมคงเป็นหลังคาเครื่องไม้มุงกระเบื้อง อาคารทั้งสองหลังนี้ จัดเป็นอาคารขนาดใหญ่ เชื่อกันว่าเป็นบรรณาลัยซึ่งหมายถึง สถานที่เก็บรักษาคัมภีร์ต่างๆ ทางศาสนา

6. สระน้ำ

ตั้งอยู่ที่มุมทั้ง 4 ทิศ ของลานกำแพงปราสาทชั้นนอก ภายในสระได้พบว่ามีการนำวัสดุจากชิ้นส่วนสถาปัตยกรรม เช่น เสากำแพงกรอบประตู นำมาวางเรียงกันอย่างไม่เป็นระเบียบ เดิมบริเวณนี้เคยเป็นที่ตั้งของวัดต่างๆ ซึ่งได้ย้ายไปตั้งใหม่นอกปราสาท เช่น วัดสระเพลง วัดพระปรางค์ใหญ่ วัดโบสถ์ และวัดพระปรางค์น้อย สระเหล่านี้คงขุดขึ้นเพื่อประโยชน์ของวัดในการใช้อุปโภคบริโภค การสร้างวัดและขุดสระทั้ง 4 นี้ คงสร้างขึ้นในราวสมัยอยุธยาตอนปลาย

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

7. ซุ้มประตู และระเบียงคด

เป็นอาคารก่อด้วยหินทราบยกพื้นสูง อยู่ล้อมรอบปราสาทประธาน ระเบียงคดมีลักษณะคล้ายกำแพงแก้ว คือ มีซุ้มประตูอยู่กึ่งกลางของกำแพงทั้ง 4 ด้าน โดยมีตำแหน่งที่ตั้งตรงกับแนวของประตูเมือง และประตูทางเข้าปราสาทประธาน ปรากฏหลักฐานสำคัญที่ซุ้มประตูระเบียงคดด้านทิศใต้ คือ จารึกบริเวณกรอบประตูห้องกลางด้านทิศตะวันออก จารึกด้วยอักษรขอมโบราณ ภาษาเขมร ระบุชื่อ “กมรเตงชคตวิมาย” และกล่าวถึงการสร้างรูปเคารพสำคัญชื่อ “กมรเตงชคตเสนาบดีไตรโลกยวิชัย” ตรงกับ พ.ศ.1651 ตลอดจนปรากฏพระนามของขุนนางชั้นสูง และพระนามพระมหากษัตริย์ คือ พระเจ้าธรณีนทรวรมันที่ 1

8. ปราสาทประธาน

ภายในลานชั้นในซึ่งเป็นที่ตั้งของอาคารศาสนสถานหลายองค์ด้วยกัน ที่ตั้งอยู่ตรงกลางลาน คือ ปราสาทประธาน เป็นศูนย์กลางและสำคัญที่สุด ปราสาทประธานสร้างด้วยศิลาทรายสีขาวหันหน้าไปทางทิศใต้ ซึ่งแตกต่างจากศาสนาสถานแบบขอมในที่อื่นๆ ซึ่งมักจะหันหน้าไปทางทิศตะวันออก สูง 28 เมตร สร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 16 – 17 ปราสาทประธานประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วน คือ มณฑป และเรือนธาตุ มีการจำหลักลวดลายประดับตามส่วนต่างๆ เช่น หน้าบันทับหลัง มักจำหลักเป็นภาพเล่าเรื่องรามเกียรติ์ และเรื่องราวทางพุทธศาสนา ยกเว้นด้านทิศใต้ จำหลักเป็นภาพศิวนาฏราช ภายในเรือนธาตุเป็นส่วนสำคัญที่สุดเรียกว่า ห้องครรภคฤหะ เป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพสำคัญ พื้นห้องตรงมุมด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือมีร่องน้ำมนต์ต่อลอดผ่านพื้นห้องออกไปทางด้านนอก เรียกว่า ท่อโสมสูตร

9. พลับพลา

ภายในลานชั้นในด้านทิศตะวันออกของปราสาทประธาน มีฐานอาคารก่อด้วยหินทราย รูปสี่เหลี่ยมจตุรัสย่อมุมขนาด 8.14 เมตร ยกพื้นสูง 0.7 เมตร เว้นช่องว่างตรงกลางเป็นช่องสี่เหลี่ยมมีหลุมขนาดใหญ่อยู่ที่ขอบฐานด้านทิศเหนือ และทิศใต้ ด้านที่หันเข้าสู่ปราสาทประธานทำเป็นมุขยื่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า สันนิษฐานว่าฐานอาคารหลังนี้คงใช้ประโยชน์ในพิธีกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง

10. หอพราหมณ์

เป็นอาคารก่อด้วยหินทราย และศิลาแลง ตั้งอยู่บนฐานเดียวกันกับปรางค์หินแดงมีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ในปี พ.ศ. 2497 ได้ค้นพบศิวลึงค์ขนาดย่อมทำด้วยหินทราย เชื่อกันว่าอาคารหลังนี้คงเป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาพราหมณ์ จึงเรียกกันต่อมาว่า หอพราหมณ์ แต่จากรูปแบบและตำแหน่งที่ตั้งเดิมคงเป็นที่ตั้งของบรรณาลัยของปราสาทมากกว่า

11. ปรางค์หินแดง

สร้างขึ้นราวศตวรรษที่ 17 ตั้งอยู่ทางด้านขวาของปรางค์ประธานมีมุขยื่นออกไปทั้ง 4 ทิศ เหนือกรอบประตูทางเข้าด้านทิศเหนือมีทับหลังหินทรายจำหลักภาพเล่าเรื่องมหาภารตะ ตอนกรรณะล่าหมูป่า ส่วนกรอบประตูด้านอื่นคงเหลือร่องรอยเฉพาะเสาประดับกรอบประตูศิลปะแบบเขมรประดับอยู่

12. ปรางค์พรหมทัต

ลักษณะของปรางค์องค์นี้ สร้างด้วยศิลาแลงตั้งอยู่ด้านหน้าของปราสาทประธานทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ประตูทำเป็นมุขยื่นออกไปทั้ง 4 ทิศ ภายในองค์ปรางค์พบประติมากรรมสำคัญ 2 ชิ้น คือ ประติมากรรมรูปบุคคลขนาดใหญ่นั่งขัดสมาธิ สลักด้วยหินทราบ สันนิษฐานว่าเป็นรูปของ พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ชาวบ้าน มักเรียกว่า ท้าวพรหมทัต ส่วนอีกรูปหนึ่งเป็นรูปสตรีนั่งคุกเข่า สลักด้วยหินทราย ส่วนศรีษะและแขนหักหายไป เชื่อกันว่าเป็นรูปของพระนางชัยราชเทวีมเหสี ชาวบ้านเรียกตามนิยายพื้นบ้านว่า นางอรพิม ปัจจุบันประติมากรรมทั้ง 2 นี้ จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพิมาย

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา

การเดินทางสู่พิมาย

– รถโดยสารประจำทางจากสถานีขนส่งสายตะวันออกเฉียงเหนือ สายกรุงเทพฯ – นครราชสีมา (รถธรรมดา และรถปรับอากาศ) บริการตลอด 24 ชั่วโมง และต่อรถโดยสารสายนครราชสีมา – พิมาย – ชุมพวง ซึ่งมีรถโดยสารถึงเวลาสี่ทุ่ม

– รถไฟจากสถานีหัวลำโพง โดยสารรถไฟกรุงเทพฯ – อุบลราชธานี หรือ กรุงเทพฯ – สุรินทร์ ลงสถานีรถไฟนครราชสีมา และต่อรถโดยสารประจำทางสายนครราชสีมา – พิมาย – ชุมพวง

– รถยนต์จากกรุงเทพฯ ตามทางหลวงหมายเลข 1 พหลโยธิน และทางหลวงหมายเลข 2 มิตรภาพ ระยะทาง 259 กิโลเมตร ถึงนครราชสีมา เดินทางถึงแยกตลาดแค เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 206 ประมาณ 10 กิโลเมตร รวมระยะทางถึงอำเภอพิมาย 319 กิโลเมตร

เวลาทำการ ปราสาทหินพิมาย

เปิดตั้งแต่เวลา 7.30 – หกโมงเย็นไม่เว้นวันหยุดราชการ

อัตราค่าธรรมเนียมเข้าชม ปราสาทหินพิมาย

ชาวไทย บัตรราคา 20 บาทชาวต่างประเทศ บัตรราคา 100 บาท

ผู้ได้รับการยกเว้นไม่เสียค่าธรรมเนียมเข้าชม ปราสาทหินพิมายนักเรียน นักศึกษาในเครื่องแบบ ภิกษุ สามเณร นักบวชต่างๆ ฯลฯ

ข้อมูลประกอบบันทึกการเดินทาง RealityThailandจาก กรมศิลปากร อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย จังหวัดนครราชสีมา

ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ปราสาทหินพิมาย จังหวัดนครราชสีมา


สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดนครราชสีมา – ที่ท่องเที่ยวโคราชที่น่าสนใจ
  • Mr.Mushroom ที่ ฟาร์มเห็ดวังน้ำเขียว
  • ไนท์บาซาร์โคราช ตลาดนัดกลางคืนใจกลางเมืองโคราช
  • ศาลหลักเมืองโคราช
  • ตลาดเซฟวันโคราช
  • ตลาดไนท์บ้านเกาะโคราช
  • ปราสาทหินพิมาย โคราช
  • อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี หรืออนุสาวรีย์ย่าโม โคราช
  • ประตูชุมพล โคราช ประตูเมืองจังหวัดนครราชสีมา
  • Palio เขาใหญ่– Walking Street Shopping Center ณ เขาใหญ่
  • Klang Villa – คลังวิลล่า Community Mall ของชาวโคราช
  • ปราสาทหินพนมวัน จังหวัดนครราชสีมา
  • ไทรงาม อำเภอพิมาย โคราช
  • เขื่อนลำตะคอง อำเภอสีคิ้ว โคราช
  • หลวงพ่อโต ณ วัดโนนกุ่ม อ.สีคิ้ว โคราช (วัดสรพงษ์)
  • ร้านอาหารเพลินกินดื่ม จังหวัดนครราชสีมา – รีวิวร้านอาหารโคราช
  • The Smoke House เขาใหญ่ โคราช
  • ร้านคุณสำรวม ไทรงาม อำเภอพิมาย โคราช
  • ร้านบ้านไม้ชายน้ำ ปากช่อง โคราช

  • RealityThailand

    เว็บท่องเที่ยว กิน ดื่ม ทั่วไทย รวมทั้งสูตรอาหารง่ายๆ ที่เพื่อนๆ ทำกินได้เอง อ่านสบายๆ แล้วหาที่ไปพักผ่อนหย่อนใจ หรือทำอาหารทานกับคนรักด้วยสูตรอาหารง่าย ๆ กันนะครับ ^^